Petit à petit l’oiseau fait son nid
Newsflash
In Jambur is in de hevige storm van gisterennacht een
deel van het plafond naar beneden gekomen. Doorheen het ventilatierooster heeft
het ook binnengeregend. Gelukkig bleken alle ramen wel waterdicht, waardoor de
19 dozen die net de dag tevoren ontscheept waren, niet beschadigd raakten. In
zoverre er niet al dingen sneuvelden bij het verschepen, zoals de achterruit
van de Skoda Roomster die hopelijk kan vervangen worden. De inhoud van de dozen
kan pas later gecontroleerd worden. De spullen wachten nu samen met het handgemaakte
bed en de nieuwe tweedehandse tafels en stoelen op de afwerking van de kamer.
Het plafond kan vervangen worden met het overschot aan materiaal, al zal dit
een extra kleurschakering opleveren. De schilderwerken zullen nog een vijftal
dagen in beslag nemen. Tegen dan zouden de in de stijl van het bed bestelde
kasten ook klaar moeten zijn. Op hoop van zegen…
Hoewel ik met dit bericht een ludieke stand van zaken wilde
geven, las mijn thuisbasis vooral de moeilijkheden en kreeg ik bezorgde
reacties die me sterkte wensten. Zelf voelde ik me optimistisch: het plafond
was herstelbaar, er was geen echte waterschade, de container was eindelijk
aangekomen, ik had al wat meubels bijeen gesprokkeld en de kasten zouden er
snel zijn.
De avond na de storm slaagden Ebou en ik erin om de metselaar en de houtbewerker te bereiken. We spraken af dat ze de volgende ochtend de schade zouden opmeten om de nodige herstellingen te doen. We belden ook voor de auto en er werd ons verzekerd dat een mechanieker alles in het werk stelde om het raam te vervangen - al was de hoop op het vinden van een passend vervangstuk minimaal. Op dat moment besefte ik nog niet hoe het wachten me de volgende weken op de proef zou stellen.
Het raam van de woonkamer was opengebroken om de kamer met
het huis te verbinden, de bouwingang was dichtgemetseld tot een raam, de vloer
was geëffend en de deuren zaten – de oplossing bleek uiteindelijk toch een stuk
van de onderkant wegzagen. Nu was het aan mij… Ik stortte me op het schilderwerk. Vier dagen
lang stak ik klieders cementen plaaster van de muren, vulde ik oneffenheden en
gaten met cement en schuurde ik alle muren en de vloer.
Terwijl ik me dag na dag in het zweet werkte, probeerde ik
Musa aan het werk te zetten met zelfstandige leeropdrachten voor school. Voor
wiskunde lag de motivatie en zijn zelfgestuurd leren hoog, maar als ik hem
schrijf- of leesopdrachten gaf, gebeurde er weinig. Onderhandelend kreeg ik hem
terug min of meer zelfstandig aan het werk met de belofte aan een uitstap naar
zee en andere leuke activiteiten, zodat ik me op het afwerken van de kamer kon focussen.
Het was zwoegen, maar ik werd er blij van dit zelf te kunnen
doen vooruitgaan en mijn perfectionisme onverhinderd de ruimte te kunnen geven
om naar het beste resultaat te streven. Ik wilde een gladde vloer en effen
muren, en na de ervaring met de betegelaar had ik het meeste vertrouwen in mijn
eigen werk. Familieleden en werklui vonden het straf dat ik geen schilder aannam
en vroegen verbaasd of ik wel kon schilderen. Naarmate de werken vorderden,
regende het complimenten. De muren een eerste laag verf geven kostte me drie
dagen door de poreuze structuur van de Afrikaanse plaaster, de tweede en de
derde laag kon ik telkens in één dag rondkrijgen.
Drie dagen na de storm kwam Mama Saliou als eerste werkman
opdagen. Hij is de Guinese metselaar, die de vloer effende en nu de gaten onder
het dak kwam vullen. Ik werk graag met hem samen want hij is plichtsbewust en
levert zorgvuldig werk. De laatste keer dat ik hem zag vertelde hij me dat zijn
vrouw die dag moest bevallen. Wanneer ik nu vroeg hoe vrouw en kind het stelden,
sloeg hij zijn ogen neer en vertelde hij dat het goed ging met zijn vrouw, maar
dat de baby maar één dag geleefd had. Ik voelde zowel zijn verdriet als zijn
acceptatie.
Mensen worden ziek, mensen sterven, en kinderen zijn bijzonder
kwetsaar. Het kindersterftecijfer ligt hoog hier. Hopelijk kan Fatima, mijn
schoonzus die nu 7 maanden zwanger is, op een veilige manier bevallen van een
gezonde baby. Terwijl Mama Saliou aan het werk begon, schilderde ik verder in
de kamer. Ik volgde de ingeving om muziek uit Guinee Conakry af te spelen. Toen
ik na een uurtje de werken inspecteerde, keek Mama Saliou me lachend aan: “Die
muziek… Het is muziek uit mijn land.” We wisselden contactgegevens voor verdere
bouwprojecten en namen afscheid.
Die avond schoof de houtbewerker Cheikh onze afspraak
vooruit met een paar dagen. Ik besloot niet op het herstelwerk te wachten en
begon met de vloer. Drie lagen verf, drie dagen zweten. Zolang ik zelf maar kon voortwerken aan de
kamer, overheerste mijn optimisme. Maar wachten op iemand die zegt te komen,
niet komt en de volgende dag na vele ijdele pogingen tot communiceren, zich
beroept op overmacht: de regen, malaria, een kwetsuur aan de handen… vind ik
lastig. Ik heb het gevoel dat ik onvrijwillig stil sta en niet verder kan.
Plannen om een uitstap te maken worden keer op keer uitgesteld in functie van
afspraken die niet blijken door te gaan.
Zeker op het moment dat Musu’s schooljaar start, wordt dit
gevoel van onvrijheid versterkt. Er is maar één sleutel voor de buitendeur van
het familiale huis. Iedereen vertrekt ’s morgens naar het werk of naar school,
behalve Yankoba die pas tussen 12 en 13 uur op school moet zijn. Vanaf 16 uur
komen de familieleden druppelsgewijs weer thuis. Aangezien verplaatsingen hier
zonder mijn auto heel wat tijd in beslag nemen, is het niet zo eenvoudig om in
die tijd even op en neer naar zee te gaan.
Soms kunnen we ’s avonds mee met Ebou naar de cardiotraining
in Busumbala. In een jeugdcentrum verzamelen zich daar elke weekavond meer dan
vijftig mannen, vrouwen en kinderen om op pompende muziek en onder vele
aanmoedigingen van de trainers al springend, lopend, schoppend, boksend,
dansend of squattend te trainen. De ambiance doet me samen met het intensieve
bewegen enorm deugd en na een paar keer kan ik Musa overtuigen om mee te doen.
Het is een andere manier om me te pletter te zweten, een die mijn energie een
enorme boost geeft.
Het enige waar ik nu vrijer in ben, is kiezen wanneer ik
onze kleren wil wassen. In de week is er nu steeds plaats op de waslijn
overdag. Ik word beter in de handwasjes,
al blijf het een zware inspanning waar mijn handen de sporen van dragen. Ook dagen
na de intensieve schilderwerken in de kamer blijven de spieren in mijn handen pijnlijk
gevoelig. Mijn lichaam verandert door het constante zweten en door de
krachtinspanningen, het wordt sterker.
Wanneer ik met Ebou op zaterdag naar de meubelmaker kon
rijden, bleken ze nog geen hout gekocht te hebben voor de bestelde kast en het
rek. De afmetingen van het beschikbare hout waren lichtjes verschillend van wat
ik gevraagd had en omdat we geen contactgegevens hadden uitgewisseld, hadden ze
gewacht op onze terugkeer. Op de kasten moest ik dus nog minstens een week
wachten, maar doordat Ebou en ik een matras vonden voor het bed en onverwachts een
elektrisch kookfornuis op de kop tikten, kon ik het loslaten. Onze kleren en
spullen moesten nog maar eventjes in zakken en dozen blijven wachten.
Ebou hielp ’s avonds met het monteren van het bed en de
tafels en de volgende dag trokken we in onze kamer in. We openden de 19 dozen
vol spullen die we maanden geleden hadden geselecteerd voor ons verblijf hier.
Al bleef het grootste deel in dozen zitten, het voelde heerlijk om alles terug
te ontdekken. Musa genoot van de legosets en zijn schatkist. Ik voelde bij elk
boek, hebbeding, foto of knutselmateriaal de liefde en blijheid in mijn hart
groeien. Het komt goed. We gaan hier een gezellig nestje kunnen bouwen, een
echte thuis. Vanaf nu kan ik de lessen voor Musa op een fijnere, creatieve
manier invullen. Hier zal ik volledig in flow kunnen tekenen en schrijven. Het
voelde heerlijk om aan een tafel te zitten, om op een snijplank met een scherp keukenmesje
groenten te snijden en om met de lepel van mamie hier de eerste appeltaart te
bakken.
Uiteindelijk daagde gisteren ook Cheikh op. Hij liet zijn duim
zien die nog aan het genezen was. Ik vermoed dat hij na een snijwonde tetanos
was opgelopen. Hij was dankbaar voor de Dafalgan die ik tevoorschijn toverde tegen
de hoofdpijn en terwijl het plafond volgens mijn plan hersteld werd, groeide mijn
opluchting. Door extra hout te steken daar waar het plafond bevestigd wordt,
bleek het mogelijk om de gevallen planken te gebruiken met dezelfde
kleurschakering. Esthetisch werd mijn verlangen vervuld en fysiek zou het vanaf
nu minder heet zijn in de kamer.
Vandaag gaan Ebou en ik een nieuw slot halen voor de
voordeur en verf voor de deuren, deze hebben zichtbaar last van de vochtigheid
aan de vroegere buitenmuur en in de badkamer. Ik geniet van de uitstapjes met
Ebou. Onze gesprekken lopen vlot en vinden gemakkelijk diepgang. Terwijl een bries
van aarde en bomen door de ramen van de auto ontspanning en verkoeling brengt,
begrijp ik beter hoe het wegennetwerk alle dorpen met elkaar verbindt.
De weg naar Gympex voelt minder lang en we komen op
sluitingstijd aan bij de verfwinkel waar we eerder de vloer- en muurverf
kochten. Met lichte tegenzin helpen de verkopers ons aan waterdichte olieverf
voor de deuren en terwijl ze de deuren achter ons sluiten, grinniken we beiden
om ons geluk en de pech van de klanten die net komen aangereden. We rijden wat
verder op zoek naar een slot en vinden onderweg bij toeval de witte plamuur
waarmee we de badkamertegels kunnen voegen. Even later lukt het om geld af te
halen aan een ATM en we stoppen op Kairaba Avenue om iets kleins te eten.
De vergane glorie van Mc Caesar levert ons een rustig decor
voor een gesprek over Kairaba, de eerste president van Gambia, die via de
vaderlijn een rechtstreekse voorouder is van de familie Tambedou, onze familie
die naast heel wat schooldirecteurs ook nog twee ministers heeft geleverd. De ambities van Ebou zitten in de genen. Zijn grootvader
bleek een geliefde president te zijn wiens focus lag op het voeden van het
volk. Hij werd elke 5 jaar herverkozen totdat in 1996 Jammeh aan de macht kwam.
De vermeende putch van de generaal was volgens Ebou eerder een vredevolle
machtsoverdracht. Aangezien zijn grootvader rustig kon genieten van zijn
pensioen in eigen land, mag je veronderstellen dat hij de scepter wou overdragen.
Jammeh ontpopte zich echter al snel tot een dictator met een
grote voorliefde voor dure auto’s die zich schaamteloos ontdeed van alle oppositie
en de pers de mond snoerde met de vrijwaring van belastingen. De zogenaamd
onafhankelijke kiescommissie moest zich niet verantwoorden voor de miljoenen
die ze kregen voor de organisatie van democratische verkiezingen, net als de
rechters die rechtstreeks uit de hand van de president aten. Van scheiding der
machten was geen sprake. Het was geweten, maar elk protest werd verboden.
Ook Jammeh bleef twee decennia aan de macht, tot Barrow het
in 2021 van hem overnam met de belofte de beperking tot twee ambstermijnen in
te schrijven in de grondwet. Daar wil Barrow nu op terugkomen en gezien de
andere wantoestanden die openlijk gebeuren (zie vorige posts) is er van
democratie dus nog steeds geen sprake. Met het jaar 2036 in gedachten bereidt Ebou
zich voor op zijn campagne.
We rijden naar een middelbare school waar Ebou deelneemt aan
een voetbaltoernooi met klasgenoten. Fatima belt, ze is met de kleine Habib in
het ziekenhuis. Hij had al drie dagen last: eerst van uitslag, dan pijn in zijn
voet en nu was zijn been gezwollen en had hij buikpijn. Als we na de match
Fatima en Habib vervoegen in het ziekenhuis van Kanyfing, raken de scènes op de
pediatrische afdeling mij.
Op elk ziekenbed liggen vier mensen. Overal binnen en buiten
zitten, liggen en staan mensen in groepjes gelaten wachtend op behandeling. De
twee ziekenzalen van de pediatrie worden verbonden met de open
consultatiekamer, waar een Spaanse dokter en verschillende verpleegsters de
hele tijd patiënten onderzoeken en behandelen. Fatima ziet er doodmoe uit als
we haar terugvinden voor het labo wachtend op de resultaten. Habib blijkt een
soort van voedselvergiftiging te hebben. Hij moet verschillende baxters krijgen
en wordt opgenomen in het ziekenhuis.
Wanneer Ebou me later die avond naar huis brengt, sluit ik
een ongeruste Musa in mijn armen. Hij dacht dat ik maar een paar uur weg zou
blijven. De pizza die ik voor hem heb meegebracht en de belofte morgen
eindelijk naar zee te gaan keren zijn gemoedstoestand. Op de herstelling van de
achterruit van mijn auto zal ik wellicht nog lang moeten wachten, maar het feit
dat er nu meerdere sleutels voor het huis zijn, maakt dat we terug vrij zijn om
erop uit te trekken wanneer, waar en hoe lang we dat willen. En die vrijheid is me enorm kostbaar.
Ik voel me dankbaar voor de les in geduld en vertrouwen die
de uitdagingen van de voorbije weken me bezorgden. Doman doman in
Mandinka, ndanka ndanka of bin bin in het Wolof, zachtjesaan en
stap voor stap komt alles in orde.
Lieve Charlotte, eindelijk, ein-de-lijk, vind ik, terwijl ik wacht op m'n trein, de tijd om je blog te lezen. Met dank aan je herinnering via mail. Het is fijn om jouw teksten te lezen en in gedachten je stem te horen. Ik hoop binnenkort nog wat meer tijd te vinden om een langere reactie te schrijven. Veel succes in al wat je doet. Veel liefs, Julie (Martin)
BeantwoordenVerwijderenEerst en vooral een gelukkige verjaardag Lottie ! Maak er een mooie dag van, even boeiend dan al die andere dagen waarover je zo aanstekelijk kan verhalen. Wat gaat dat worden aan die nieuwe tafel in die mooie nieuwe kamer ...ik kijk er al naar uit. Dikke kus !
BeantwoordenVerwijderen